Het Artikel "In de jaren 30 sloten in Breda vier banketzaken, banket was luxe dus minder gevraagd" van Broeder Casimiro Kuypers uit Brazilië (De Bredase Bode van: 12-11-2008, Rinie Maas) is hier te vinden.
Herinneringen broeder Casimiro Kuypers aan binnenstad Breda en de Lambertus School (De Bredase Bode van: 18-02-2009, Rinie Maas) is hier te vindenBeste Kees Wittenbols,
We kennen elkaar niet, maar ik heb met belangstelling enkele pagina’s gelezen op het internet over de Oranjeboombuurt. Misschien heb je mijn drie broers Jan, Gerard en Frans Kuypers gekend. Ze hebben alle drie op school gezeten van Broeder Stefanus. Onze familie is in oktober 1937 in de Rembrandtstraat 6 komen wonen, afkomstig van de banketbakkerij Nieuwe Ginnekenstraat 23. Het was toen een misère en mijn ouders hebben toen de zaak opgeheven
Wat de familie Luijten uit de Oranjeboomstraat betreft, kan ik enige aanvulling geven. Drie zoons zijn naar het klooster gegaan: de oudste onder de naam Nerius en heeft zijn gehele leven in St. Marie Huijbergen doorgebracht. Hij is vorig jaar oktober-2007 aan kanker gestorven.
De tweede, onder de kloosternaam Eustachius, heeft enkele jaren in Amsterdam voor het huis aldaar gezorgd, daarna als surveillant in Huijbergen, maar tenslotte het grootste deel van zijn leven aldaar in de timmerwinkel. Hij leeft nog, maar heeft moeilijkheden met zijn hart.
De derde, Adri is inderdaad naar Brazilië gegaan en is daar tegen een onderwijzeres aangelopen. Heeft het klooster verlaten en is getrouwd, heeft drie dochters gekregen, is toen bedrijfsleider in de houtzagerij aldaar (Cáceres - Mato Grosso) geworden. Is intussen gepensioneerd en verhuisd naar de hoofdstad van Mato Grosso: CUIABA. Ik heb hem in februari jl. nog gezien, toen in Cáceres het vijftigjarig jubileum van de broeders gevierd werd. Ikzelf was daar vier jaar werkzaam en ben later naar een andere gemeenschap overgegaan (Portugees-Oostenrijks) en woon al weer geruime tijd in Brazilië.
Hartelijke groeten van een oud-Bredanaar: Mathé Kuypers, oudste zoon van de familie Kuypers (november 2008).
Hier volgt een aanvulling op het verhaal: "De Broeders van Huijbergen en onze buurt.", van Wim van Rooyen.
1- Ik kan me nog herinneren, dat hij aan de Universiteit van Nijmegen kon gaan studeren, en dan het anders uitpakte dan verwacht: hij trad uit de Congregatie uit.
2- Uit de Rembrandtstraat de twee oudste jongens van de familie Kuypers.
Ikzelf ben de oudste: Matthé. Heb dertien jaar onderwijs gegeven op diverse plaatsen en hield het toen wel voor gezien. Het onderwijs beviel me absoluut niet, verder was ik ervan overtuigd, dat ik de gave van onderwijzer in onvoldoende mate had.
Ik heb toen een jaar op "de Walletjes" in Amsterdam gewerkt. Niets verkeerds denken. Het was niet "in het milieu", maar bij Drukkerij Sigfried aldaar gevestigd. Ik heb daar zetten en drukken geleerd en hoopte dat in Brazilië in Cáceres te kunnen toepassen. Daar is alles bij elkaar niet veel van terecht gekomen. M.i. was het onder de gegeven omstandigheden te hoog gegrepen, bovendien interesseerde het de eigen medebroeders nauwelijks. De toenmalige Bisschop aldaar - die materiaal voor de drukkerij had georganiseerd - heeft zich niet één maal getoond. Ik heb overigens toen een historisch document gemaakt: de eerste telefoongidsen van die gemeente waren van mijn hand. Tweehonderd aansluitingen, alleen maar binnen het stadje. Zo is het begonnen. Een exemplaar daarvan is nog in mijn bezit.
Na plm vijf jaar terug naar Nederland, twee jaar bij Drukkerij Berchmans in Tilburg gewerkt en daardoor mijn eerste diploma drukken gehaald. Er was sprake van een mogelijkheid ergens in Malawi, later op Java, van beide is niets gekomen. Intussen zat ik te niksen, en toen ben ik in een garage gaan werken, wat uitmondde in een cursus metaal en automonteur bij het CVV in Breda. Toen heb ik een kontrakt van vier jaar gehad met de Franciscanen voor het voormalige Nederlands Nieuw Guinea, en heb daar vier zeer interessante jaren gehad. Onderhoud auto´s, buitenboord motoren, lichtaggregaten etc.
Van 1975-1987 in Nederland doorgebracht en toen overgegaan naar een Oostenrijks-Portugese gemeenschap, met standplaats in Silz - Tirol.
De tijd heeft niet stilgestaan, en thans ben ik 81 jaar oud, maar voel me nog niet als zodanig. Normaal had ik mijn pensioen bereiken moeten met een krijtje in de hand, staande voor een schoolbord. Dat heeft dus enigermate anders uitgepakt. Volgend jaar hoop ik voor het laatst nog eens naar Nederland te komen.
De tweede: Jan Kuypers, heeft enkele jaren onderwijs gegeven in Amsterdam, toen in Huybergen aan het pensionaat (wiskunde) en toen vanaf 1968 naar Indonessia, waar hij op diverse plaatsen gewerkt heeft. Tegenwoordig in Pontianak - West kust van Borneo - alwaar hij de administratie van de scholen verzorgt. Heeft inmiddels vanwege hartklachten al in het ziekenhuis gelegen.
3- Jan van Zwieten, is in Cáceres uitgetreden en daar getrouwd met een Braziliaanse.
In Februari heb ik hem daar nog gezien, omdat ik een uitnodiging had gekregen vanwege het 50 jarig jubileum aldaar.
Dat werpt dus een beetje licht op een paar onvolledige zaken.
Hartelijke groeten, Br. Casimiro Kuypers (december 2008).
Beste Ton Damen,
Onder belangstelling uw antwoord ontvangen. Ik zal het een en ander klaarmaken en oversturen. Dan hoop ik volgend jaar nog eens (voor het laatst) naar Nederland te komen. Dan zou ik die fam; van Peer ook eens willen bezoeken. Kunt u me hun volledig adres met eventueel telefoonnummer en e-mail adres geven? Het zal beslist interessant worden, met elkaar contact te krijgen. Vooral ook vanwege de komende artikelen die ik voor de Bredase Bode geschreven heb. (totaal 7 stuks)
Dan wat opheldering omtrent te bewoners van de Rembrandtstraat. Mijn familie Kuypers is dus op 10 Okt 1937 in de Rembrandtstraat 6 gekomen. Wij waren de tweede bewoners Naast ons op nummer 8 woonde een kinderloos echtpaar, die liefst in dodelijke stilte wenste te wonen. Wij, met vijf kinderen, maakten te veel leven. Ze (die buren) gedroegen zich onhebbelijk en zijn gelukkig vertrokken. Toen is de fam. Bernhard Gademan op nummer 8 gekomen, een kinderrijk gezin. Zij kwamen van Utrecht, als ik me niet vergis. Onder de oorlog is zijn broer René die naar de Arbeitseinsatz in Duitsland had gemoeten, maar "verdween", op nummer 8 ondergedoken en heeft daar de oorlog uitgezeten. Na de oorlog getrouwd en op kamers gaan wonen op nummer 31.
In 1951 is mijn vader gestorven, mijn zus die hem de laatste jaren verzorgd had, is naar Haarlem vertrokken voor een verpleegstersopleiding, het huis Rembrandtstraat 6 is zodoende vrij gekomen, en René Gademan heeft het toen overgenomen. Waarschijnlijk in de tachtiger jaren zijn zij verhuisd ergens in het Ginneken. Ik heb hen eenmaal daar bezocht.
Kan het zijn, dat die huidige familie van Peer na hen gekomen is?
Alles bij elkaar hadden we daar in de buurt tamelijk veel politiemensen bij elkaar: Hagenaars met zijn politiehond, de twee gebroeders Gademan; op nummer tien woonde, als ik me niet vergis, iemand van de marechaussee, schuin rechts tegenover ons een zekere Verdulmen of zoiets.
Hartelijke groeten, Br. Casimiro Kuypers (december 2008).
Een Baustelle in Erlangen bij Neurenberg. De meeste tijd heb ik aan de betonmolen gestaan. Bovendien ook gaten in beton geboord voor het monteren van elektrische leidingen.
In m'n standplaats CACERES, in de deelstaat Mato Grosso. In mijn kamer had ik een dubbel stel zetbokken staan - een geschenk van Drukkerij De Spaarnestad, die omschakelde van lood naar folie. De bovenbouw voor het opslaan van het "Wit"materiaal heb ik zelf gemaakt. Ik ben dus met zetwerk bezig.
Drukkerij Sigfried op de walletjes. Een half jaar in de zetterij gewerkt, toen een paar maanden aan een degel met handinleg, en daarna aan de Heidelberg Degel Automaat. Daarvan getuigt deze foto.
Een foto van de omslag van de eerste telefoongids van CACERES in 1966, 200 aansluitingen, en alleen maar binnen de stad aansluitingen.
Op deze foto heb ik een niet giftige slang in de handen, JIBOIA geneomd. Dit is een wurgslang, niet agressief. Een wat kleiner exemplaar heb ik ooit in mijn broekzak meegenomen om hem iemand te laten zien. Die kon zijn ogen niet geloven. Brazilianen kennen vaak hun eigen land niet, en alle slangen zijn dodelijk, hetgeen dus niet waar is. Omdat ik in mijn kamer altijd 's nachts bezoek van ratten kreeg, heb ik een dergelijke slang in het dak gezet; de eerste nacht had hij meteen een rat te pakken en daarna heb ik nooit meer ratten in m'n kamer gehad. Daar zorgde die slang wel voor. In die periode (63-67) heb ik 28 slangen naar het slangeninstituut BUTANTAN IN SAO PAULO gestuurd, slechts vier waren giftig. Ik heb altijd gezegd: "Ik hoef geen angst te hebben van dat ongedierte, dat ongedierte moet angst van mij hebben."
Van de Firma Molenschot, Teteringsedijk te Breda had ik een oude draaibank cadeau gekregen en die mee kunnen nemen naar Nieuw guinea, waar ik van 1971-1975 werkzaam was voor de technische dienst van de Franciscanen. Omdat zij toen een nieuwe kweekschool aan het installeren waren, heb ik voor de kapel daarvan een stel kandelaars, bloemenstandaards en een lessenaar gemaakt, alles in draaiwerk uitgevoerd. Op deze foto ben ik daarmee bezig.
De enkele jaren geleden overleden oorlogsopperhoofd KURELU (sluwe vos) kwam op zekere dag mij bezoeken, toen ik bezig was het dieselaggregaat van die statie te repareren. Hij had intussen alle oorlogen al lang afgezworen en was dus min of meer werkeloos. Hij liep enigermate met zijn ziel onder de arm. Vol bewondering keek hij naar de gereedschappen die ik in een metalen kist naast me had staan, en haast eerbiedig pakte hij enkele voorwerpen op om ze eens goed te bekijken. Hij begreep er niets van. In zijn goede jaren had hij 18 vrouwen, en bij de vele oorlogen die hij gevoerd had, had hij 22 tegenstanders om het leven gebracht. Hij is gedoopt en als christen gestorven.
Voor een te bouwen meisjes internaat in ENAROTALI, hoofdplaats voor het Wisselmerengebied heb voor het opvangen van regenwater twee watertanks gemaakt van voorgevormde golfplaten.
In 1987 ben ik van een Nederlandse gemeenschap overgegaan naar een Oostenrijks-Portugese, die hun moederhuis hebben in de plaats SILZ, in Tirol. Dit was een ruïne van een kasteel, maar is geheel gerestaureerd, en valt onder monumentenzorg. Het ligt op een berghelling, met fraai uitzicht over het Inntal.
Ik heb daar (SILZ) hoofdzakelijk in de auto werkplaats gewerkt en enkele auto's gerestaureerd. Hierbij een wagen gedeeltelijk behandeld. Naderhand is hij weer door de keuring gegaan.
Eind 1987 kreeg ik als opdracht een aardappeloogstmachine op te knappen. Ik had nog nooit zo'n ding gezien, maar hij rammelde van alle kanten. Daarom heb ik er een hele foto reportage van gemaakt, en toen het apparaat tot de laatste schroef uit elkaar gehaald. Hier staat hij in zijn volle glorie na enkele honderden uren werk. Nu, na twintig jaar functioneert hij nog steeds uitstekend.
Hier ziet men het geraamte nadat het gerestaureerd en in de grondverf gezet was.
Een foto van deze nederzetting, genomen vanaf een heuvel hier in de buurt.We zitten hier tussen de bergen.
In 1991 werd ik benoemd voor het klooster in Anapolis, waar de Kruisorde zijn klooster en seminarie heeft. Deze plaats ligt in het centrum van Brazilië. Ik moest daar voor de auto's zorgen, en van mijn voorganger kreeg ik een plastic zakje met de reserve sleutels van de auto. Verder was er een kuil die onbruikbaar was en een hok met afval. Na 2 1/2 jaar had ik er een werkplaats ingericht. Mijn voorganger was ondertussen uitgestapt. iemand van de luchtmacht heeft bijgaande foto gemaakt van de gehele nederzetting. Het eigenlijke seminarie ligt een eindje verder.
Deze foto is gemaakt in mijn huidige standplaats met de onuitsprekelijke naam GUARATINGUETA, ligt aan de oostkust, tussen de wereldstad Sao Paulo (18.000.000 inwoners) en de voormalige hoofdstad Rio de Janeiro. Ik ben hier bezig met las en slijpwerk