Het Breda van weleer
Onlangs zijn op onze site de 6 kazernes van Breda in beeld gebracht. Een prachtige foto-collage is dit geworden. Er bestaan natuurlijk honderden foto’s van deze gebouwen, maar deze geplaatste afbeeldingen zijn een prachtige samenvatting geworden van het zeer historisch verleden van onze geweldige stad Breda. Dit geldt uiteraard ook voor de foto’s van de Haven, je raakt daar bijna niet op uitgekeken. Hoe het er over ’n paar jaar daar allemaal uit zal gaan zien, ben ik heel benieuwd naar.

Ook zou een foto-collage van onze oude kerken die er allemaal waren en nog zijn, een mooi beeld kunnen gaan opleveren. Ik ben begonnen foto’s te verzamelen die op het internet staan afgebeeld. Het zouden ongeveer 30 kerkgebouwen moeten worden. Na het verzamelen bleek dat de meeste foto’s nou niet echt een mooi beeld geven van de werkelijke situatie. Vaak zijn ze genomen vanuit een slechte hoek. Er zaten ook wel enkele “juweeltjes” onder, zoals bepaalde foto’s van onze Grote Kerk. Toen ik alle “van het internet afgeplukte” foto’s zat te bekijken realiseerde ik ineens, dat het voor onze site eigenlijk niet zo heel erg interessant was. Ik bedacht me op tijd dat er wellicht in de bibliotheek wel fotoboeken aanwezig zijn, waar al deze kerken in mooie close-ups op afgebeeld staan en zie er dus maar vanaf. Doch enkele prachtexemplaren wil ik u toch niet onthouden. (zie foto’s).
Grote kerk Hervormde gemeente Duivelsbruglaan
kapel van Gageldonk
ST. Annakapel Heusdenhout
Over de kranten en huis-aan-huisbladen die er in Breda allemaal verschijnen is ook al het een en ander beschreven. Doch aan een blad wil ik toch wel even bijzondere aandacht besteden. Het gaat hier om de gratis bezorgde “De Bredase Bode”. Van al het papier dat bij mij in de bus wordt gestopt, springt deze er in “positieve zin” uit. Er staan altijd aardige artikelen in vermeld. Met name gaat het mij om de verhalen uit vroegere tijden, belicht door Rinie Maas. Hij behandelt steeds situaties over gebeurtenissen en mensen tussen de periode 1920-2000, het recente verleden dus.

In de uitgave van 15 maart 2006 had hij het in zijn rubriek “Het Breda van Weleer”, over de Helenahoeve in Heusdenhout. Over deze hoeve weet ik zelf helemaal niks. Er was ook een groepsfoto afgebeeld van de bewoners uit de Kapelstraat en omgeving. Deze foto is van 1933, dus al heel wat jaartjes geleden. Daar ging bij mij een “lichtje” branden!

Hoewel deze site min of meer is bedoeld voor het publiceren van verhaaltjes, die een relatie moeten hebben met onze buurt, gebeurde er in de jaren vijftig nog wel meer dingen, die in het geheugen zijn blijven hangen over situaties, die zich buiten onze buurt afspeelden. De meeste herinneringen van mij liggen uiteraard “opgestapeld” in en rondom de Oranjeboompleinbuurt. Immers “uitstapjes” waren toen een zeldzaam verschijnsel.
Foto uit het familiealbum van de familie Oomen uit Heusdenhout, genomen op 9 juli 1933 in de Kapelstraat. In het midden de witte pater Toon Oomen, geboren in 1907 en overleden in 1948. De omstanders zijn bewoners van Heusdenhout.
Mijn Ome Jan (broer van mijn vader) was getrouwd met Jo Beekers uit Heusdenhout, mijn tante Jo dus. Die is inmiddels al een aardig stukje in de tachtig. Zij woonde vroeger in de Kapelstraat in Heusdenhout. Vanzelfsprekend kwamen wij daar wel eens. Haar ouders woonden daar in een boerderij. In de bibliotheek van Breda ligt een boekje dat gaat over de situatie uit vroegere tijden in en rond de Kapelstraat. Dit boekje heb ik wel eens geleend en schetst een aardig beeld uit vroegere tijden, met vermelding van diverse namen, waaronder ook die van de familie Beekers. Naast de oude heer en mevrouw Beekers woonde hun dochter Annie. Die woonde in een uit hout opgetrokken woning. Haar man was Anton Vink. Dat was een echte motorfietskenner en knutselde en handelde daarin. Zijn zoon Tonny timmerde later nog aardig aan de weg in het motorsportgebeuren en haalde steeds vermeldingen in de krant. Wat mij altijd sterk is bijgebleven was de aparte sfeer die daar uitstraalde. Ik kan nog goed herinneren als wij daar op de fiets naar toe gingen, via de Tilburgseweg, daarna rechts af de Heusdenhoutse weg in, dat je ineens op het “platteland” terecht kwam. Alleen nog wat boerderijen waren er nog te zien, dus geen rijtjeshuizen meer. Trouwens, er zijn nog grote stukken van deze Heusdenhoutseweg bewaard gebleven. (langs de Heerbaan). Deze weg, heel smal met grote bomen links en rechts, voorzien van kinderkopjes en een strookje zand, rechts van de weg voor de fietsers, kwam dan uiteindelijk weer uit in Bavel. We reden dan door tot het kapelletje en daar dan links af. Dat was de Kapelstraat (en nog steeds). Het eerste stukje Kapelstraat was nog wel bestraat, daarna ging deze over in een zandweggetje en kwam dan uiteindelijk ergens in Dorst uit.

Op de foto zijn duidelijk voor mij herkenbaar de tweeling Jet en Dina Beekers. Dina werkte later wel eens bij ons in de huishouding. Ook Annie Beekers herken ik hierop. Die deed vroeger bij ons thuis, samen met mijn moeder, kleding repareren voor ons gezin. Annie heeft ook nog jaren lang gewerkt op het NS-station te Breda en stond in het winkeltje, alwaar je snoep en sigaretten kon kopen, tot ver in haar pensioen toe. Ook enkele anderen van de familie Beekers kan ik nog herinneren. Ook ligt mij nog vers in het geheugen de gouden bruiloft van de heer en mevrouw Beekers en heb toen zo’n beetje de gehele familie en buurtgenoten bij elkaar gezien. Dus vermoedelijk en zeer waarschijnlijk de meeste mensen op de afgebeelde foto.

Het mooie en interessante van de verhalen van Rinie Maas vind ik altijd de grote verscheidenheid aan de steeds wisselende situaties die hij belicht. Plotseling zie je ineens een herkenbaar beeld voor je verschijnen en hij weet je dan te “boeien” tot en met de laatste regel. Je kunt duidelijk merken dat hij van zijn beroep een “hobby” heeft gemaakt. Ik ben zo vrij geweest een foto van hem te van het internet te “plukken”, dan weten jullie over wie ik het heb.
Rinie Maas
De bedoeling van het bovenstaande verhaaltje over de Kapelstraat is onder andere, een ieder uit te nodigen een gebeurtenis te laten publiceren van een of meerdere dierbare herinneringen. Als het ware wordt op deze manier de recente geschiedenis van Breda mede “in kaart” gebracht, van wat er destijds “speelde” onder de Oranjeboompleinbuurtbewoners.
Kees Wittenbols, Maart 2006